Kamil Kmak

 

– grybowski regionalista, twórca Społecznego Archiwum Grybowa SAGA (saga-grybow.com), od 2010 r. redaktor strony "Grybów" na portalu facebook, założyciel polsko-żydowskiej grupy łączącej grybowian. Współautor książki biograficznej "The Horse Adjutant" (wyd. ShoosterPublishing, 2011) o ocalonym z Zagłady Leonie Schagrinie z Grybowa, inicjator lokalnych działań na rzecz pamięci o dawnych mieszkańcach Grybowa, w tym w 2013 porządkowania grybowskiego cmentarza żydowskiego, a od 2015 r., wraz z Sądeckim Sztetlem, corocznego upamiętnienia rocznicy masowego mordu grybowskich Żydów w Białej Niżnej. Absolwent AGH w Krakowie, łączy historyczne pasje i działania w Grybowie z pracą na managerskim stanowisku w krakowskim oddziale dużej amerykańskiej firmy. W przeszłości wolontariusz Festiwalu Kultury Żydowskiej i Stowarzyszenia Magurycz. W wyniku kilkuletnich poszukiwań i kwerend archiwalnych, z kilkunastu źródeł skompilował listę ponad 2500 imion i nazwisk grybowian-Żydów żyjących w miasteczku od XIX w. do 1942 r. Z tej liczby ok. 1700 to osoby, które okupant zgromadził w getcie grybowskim i zgładził głównie w roku 1942 w Bełżcu i Białej Niżnej, a których szczegółowe dane personalne znajdowały się w rejestrach mieszkańców z lat 1930-40.

Anna Boruch

 

– rodowita grybowianka z zamiłowania pasjonatka historii lokalnej. Prawnuczka przedwojennego opiekuna cmentarza. Od dzieciństwa związana z tym miejscem. W projekcie  "Ludzie, nie liczby" widzi szansę na trwałe ocalenie pamięci o dawnych mieszkańcach Grybowa.

Jolanta Kruszniewska

 

– absolwentka polonistyki i judaistyki UJ, a obecnie doktorantka Wydziału Historycznego UJ. Wśród licznych zainteresowań badawczych (takich jak historia galicyjskich Żydów w XIX w., procesy asymilacji i akulturacji, wielojęzyczna prasa żydowska, hebrajskie inskrypcje nagrobne), zajmująca się też mikrohistorią rodzinnego regionu, ze szczególnym uwzględnieniem historii i kultury Żydów grybowskich. Z zamiłowaniem poświęca się też swoim pasjom: fotografii i kaligrafii.

Upamiętnienie Żydów z Grybowa ofiar Zagłady

Budując naszą przyszłość, nie zapominajmy o łączącej nas przeszłości. Zachęcamy do współpracy i wsparcia naszego projektu.

Z wyrazami szacunku zespół projektu „Ludzie, nie liczby – Grybów”: Anna Boruch, Joanna Kurczap, Kamila Popiela, Jolanta Kruszniewska, Kamil Kmak, Dariusz Popiela.

GRYBÓW

W dniu 20 sierpnia 1942 roku rozegrała się największa tragedia na tych terenach. Okupant niemiecki, w ramach Akcji Reinhardt, przystąpił do likwidacji grybowskiego getta, w którym zgromadzonych było około 2000 osób w tym Żydzi z Grybowa, przesiedleńcy z wielu okolicznych wsi, a także uzdrowisk jak Krynica-Zdrój i Muszyna. 360 osób rozstrzelano w pobliskiej wsi Białej Niżnej. Pozostałych popędzono pieszo do Nowego Sącza, a następnie koleją przetransportowano do obozu Zagłady w Bełżcu, gdzie zginęli w komorach gazowych.

Naszym celem jest stworzenie miejsca pamięci o Żydach z tych terenów, zamordowanych w czasie Zagłady (Shoah). Pragniemy zatem przywrócić do godnego stanu miejscowy cmentarz żydowski z XVIII wieku, by powstał na nim pomnik z upamiętnionymi mieszkańcami Grybowa i okolicznych miejscowości. Udało się ustalić personalia przeszło 1700 osób mieszkających w grybowskim getcie tuż przed jego likwidacją. W otoczeniu pomnika znajdą się edukacyjne tablice, przybliżające historię Żydów z tych terenów. Zaprosimy lokalną społeczność, by aktywnie włączyła się w nasz projekt. Bardzo istotnym etapem prac jest przygotowanie materiałów dydaktycznych do nauczania o Holocauście. Na lekcjach historii i języka polskiego młodzież zapozna się z zarysem tragedii, jaka dotknęła mieszkańców. W ramach projektu będzie dodatkowo mogła wyjechać do Bełżca, gdzie uczci pamięć pomordowanych i zwiedzi Muzeum Obozu Zagłady. Końcowy etap działań to uroczyste odsłonięcie pomnika oraz przekazanie patronatu nad miejscem pamięci zaangażowanej szkole.

Upamiętnienie Żydów z Grybowa.

Fundacja Rodziny Popielów Centrum

 

ul. Bohaterów Orła Białego 89

33-300 Nowy Sącz

Regon: 380413377

Nip: 7343559561

KRS: 0000731520

Nr konta: 64 1930 1826 2640 0626 9966 0001

WSPOMÓŻ NASZE DZIAŁANIA

10 1930 1826 2640 0626 9966 0003

80 1930 1826 2640 0626 9966 0004

Swift:  POLUPLPR